Stan środowiska przyrodniczego jest postrzegany jako jeden z ważniejszych czynników kształtujących wielkość i strukturę ruchu turystycznego w gminie. W celu ochrony i podtrzymania różnorodności przyrodniczej obszarów o cennych walorach przyrodniczych są wytyczane obszary chronione. Wymagają one szczególnych zabiegów zmniejszających siłę negatywnego oddziaływania turystów na środowisko przyrodnicze. Z drugiej strony, stanowią szansę dla gminy na uzyskanie efektów ekonomicznych poprzez rozwój podaży usług turystycznych. Badaniom zostały poddane gminy województwa warmińsko-mazurskiego oraz podlaskiego, na których terenie występuje park narodowy/ krajobrazowy, lub obszar gminy (minimum w 50%) został objęty siecią Natura 2000. W celu dokonania analizy atrakcyjności turystycznej badanych gmin wykorzystano zestaw trzech wskaźników: wskaźnik Baretje’a i Deferta, wskaźnik Charvata oraz wskaźnik Schneidera. Szansą na wszechstronny rozwój tych gmin jest właściwe zagospodarowanie obszarów przyrodniczo cennych zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju.